Achternamen die dreigen te verdwijnen zijn namen die door heel weinig mensen worden gedragen. Een naam verdwijnt pas als er geen dragers meer zijn die hem doorgeven. In onze gegevens zijn er namen met 5 tot 7 dragers, zoals Gstrein en Sawicka, maar dat betekent nog niet dat ze verdwijnen.
Een achternaam verdwijnt niet van de ene op de andere dag. Het gebeurt pas als er geen dragers meer zijn die de naam doorgeven. Met weinig dragers is een naam kwetsbaarder, maar dat betekent niet dat hij ook verdwijnt. In dit artikel lees je hoe dat werkt, welke zeldzame namen in onze gegevens staan en hoeveel verschillende namen er in Nederland zijn.
Achternamen die dreigen te verdwijnen: hoe gaat dat in de praktijk?
Vroeger ging de achternaam alleen via de vader. Een naam die niet meer werd doorgegeven, kon daardoor stoppen, bijvoorbeeld als een familie alleen dochters kreeg. Dan was er niemand die de naam via de vaderlijn verder droeg. Sinds 1998 kunnen ouders kiezen voor de naam van de moeder, en daardoor kan een naam ook langs die lijn worden doorgegeven. Sinds 2024 kunnen ouders bovendien kiezen voor een combinatie van namen.
Een naam die door een paar mensen wordt gedragen, hangt dus af van die mensen. Krijgen zij kinderen en geven zij de naam door? Dan blijft de naam bestaan. Als dat niet gebeurt, stopt de naam bij hen. Dat gebeurt in elk gezin op een andere manier, en daarom is er geen vaste regel voor het moment waarop een naam stopt.
Ook de geschiedenis van de naamgeving speelt een rol. Het systeem met de vaderlijke naam heeft generaties lang gegolden, en de nieuwe keuzes zijn daar pas later bij gekomen. Wat die keuzes voor de komende jaren betekenen, laten onze gegevens niet zien.
Zeldzame achternamen met 5 tot 7 dragers
De tabel toont twaalf achternamen met 5 tot 7 dragers. Het zijn allemaal namen uit onze gegevens, met de plek in het overzicht van Nederland en de provincie waar ze het vaakst voorkomen. Lees de tabel van links naar rechts. Hoe hoger het pleknummer, hoe verder de naam van de grote namen af staat. Terzibasiyan heeft het hoogste pleknummer in de tabel, namelijk 121.822.
| Achternaam | Naamdragers | Plek in Nederland | Vaakst in |
|---|---|---|---|
| Terzibasiyan | 5 | 121.822 | Noord-Brabant |
| Daqiq | 6 | 105.955 | Noord-Brabant |
| Sawicka | 7 | 102.459 | Noord-Brabant |
| Gstrein | 5 | 116.532 | Zuid-Holland |
| Zahmat | 7 | 103.866 | Gelderland |
| Ploemmen | 7 | 102.002 | Limburg |
| Rotsteege | 7 | 102.289 | Noord-Holland |
| Danzglock | 5 | 114.776 | Noord-Holland |
| Grande Bikkelenberg | 5 | 116.471 | Noord-Holland |
| Woodly | 6 | 111.827 | Noord-Holland |
| Tidey | 7 | 103.083 | Zuid-Holland |
| Doublal | 6 | 106.265 | Limburg |
De zeldzame namen zijn verspreid over het land. Noord-Brabant en Noord-Holland komen het vaakst voor in de tabel, en Limburg telt ook enkele namen uit deze lijst. Ook namen met 6 dragers, zoals Haybe, staan in onze telling, net als de namen met 5 dragers.
Kijk je naar de provincies, dan zie je dat Gstrein het vaakst in Zuid-Holland voorkomt en Sawicka in Noord-Brabant. Zeldzame namen zijn dus niet alleen te vinden in één streek. Ook Zahmat, met 7 dragers, staat in een andere provincie, namelijk Gelderland.
Naast de tabel staan in onze gegevens nog dertien andere namen met 5 tot 7 dragers. Hieronder staan ze op volgorde van hun plek in Nederland, met het laagste pleknummer bovenaan.
- Aazzi: 7 naamdragers, plek 97.478 van Nederland, het vaakst in Zuid-Holland
- Benthin: 7 naamdragers, plek 98.207 van Nederland, het vaakst in Zuid-Holland
- Cabrita: 7 naamdragers, plek 98.592 van Nederland, het vaakst in Zuid-Holland
- Karakiz: 7 naamdragers, plek 100.482 van Nederland, het vaakst in Gelderland
- Newesil: 7 naamdragers, plek 101.646 van Nederland, het vaakst in Noord-Brabant
- Pauchli: 7 naamdragers, plek 101.915 van Nederland, het vaakst in Noord-Brabant
- Tonijs: 7 naamdragers, plek 103.138 van Nederland, het vaakst in Noord-Brabant
- Chmourk: 6 naamdragers, plek 105.757 van Nederland, het vaakst in Limburg
- Haybe: 6 naamdragers, plek 107.410 van Nederland, het vaakst in Noord-Holland
- Kaidi: 6 naamdragers, plek 107.908 van Nederland, het vaakst in Zuid-Holland
- De Quinze: 5 naamdragers, plek 114.892 van Nederland, het vaakst in Noord-Holland
- Manchanda: 5 naamdragers, plek 118.728 van Nederland, het vaakst in Zuid-Holland
- Vienga: 5 naamdragers, plek 122.535 van Nederland, het vaakst in Noord-Brabant
Hoeveel achternamen zijn er in Nederland en hoeveel zijn zeldzaam?
In onze telling staan 320.173 verschillende achternamen. Daarvan worden er 175.417 door minder dan 5 mensen gedragen. Dat is meer dan de helft van alle namen. Voor 122.292 namen weten we bovendien in welke gemeenten ze voorkomen.
Samen gaat het om 15.390.051 naamdragers. Ter vergelijking: De Jong heeft er alleen al 83.937. De meeste namen zijn dus klein, en een handvol namen is groot. Dat verschil is het belangrijkste beeld dat deze cijfers geven. Die verhouding helpt om het beeld goed te zien. Van alle verschillende namen zijn er dus veel meer die maar een handvol mensen dragen dan namen die in de top staan.
Zeldzaam betekent niet automatisch verdwijnend
Zeldzaam en verdwijnend zijn niet hetzelfde. Een naam met 7 dragers kan jaren blijven bestaan zolang er mensen zijn die hem dragen en doorgeven. Onze gegevens hebben geen tijdreeksen, dus we zien niet of het aantal dragers van een naam daalt. Een momentopname zegt weinig over de toekomst.
Een klein aantal dragers maakt een naam kwetsbaar, omdat er minder mensen zijn om hem te dragen en door te geven. Kwetsbaar betekent niet verdwenen. Een naam met 5 dragers kan nog veel generaties meegaan, en een naam met meer dragers kan ook stoppen. Het aantal is dus een signaal, geen voorspelling.
Het verhaal achter een zeldzame naam vind je meestal niet in een telling. Onze gegevens geven het aantal, niet de geschiedenis. Voor de herkomst en het verhaal van een naam is familieonderzoek nodig, bijvoorbeeld het uitzoeken van oude geboorte- en trouwakten.
Zeldzame namen komen uit allerlei herkomst. In de tabel zie je Armeense, Poolse en Nederlandse namen naast elkaar. Een naam zegt niets over de mensen die hem dragen.
Zo kijk je naar je eigen achternaam
Staat je eigen achternaam in de lijst van zeldzame namen? Dan vind je op de pagina van die naam het aantal dragers, de provincie waar hij het vaakst voorkomt en de gemeenten waar hij voorkomt. Let op de schrijfwijze, want een afwijkende spelling kan een andere pagina met andere cijfers opleveren.
Heb je een naam die juist veel voorkomt, dan kun je die naast de top 100 leggen. Zo zie je meteen of je naam bij de grote namen hoort of bij de kleinere groep. Je kunt ook de overzichtspagina per letter gebruiken, bijvoorbeeld de achternamen die met een Z beginnen, om andere namen te vergelijken.
Is je naam niet te vinden, probeer de naam dan in een andere vorm. Een afwijkende spelling kan een heel andere pagina opleveren, en soms is het verschil klein. Zo zie je welke vorm in onze gegevens staat en met hoeveel dragers.
Meer lezen over zeldzame en opvallende namen
Wil je meer weten over namen die juist veel voorkomen? Lees dan achternamen met de meeste naamgenoten. Over namen die vaker worden gedragen, lees je in het artikel over snelst groeiende achternamen. Ook de zeldzaamste achternamen van Nederland is een goed vervolg. Het volledige overzicht van de grote namen staat op de top 100.
Gepubliceerd op , laatst bijgewerkt op .
