De namen die in de afgelopen 100 jaar het populairst waren, vallen grofweg in twee groepen. De eerste groep bestaat uit oude namen als Johannes, Maria en Hendrik, die in de eerste helft van de twintigste eeuw heel gewoon waren. De tweede groep bestaat uit namen die later opkwamen, zoals Mark, Sandra, Kevin en Noah.
Voor voornamen hebben we geen exacte tellingen van alle Nederlanders, dus een exacte ranglijst van de afgelopen honderd jaar bestaat hier niet. Wat wel kan, is kijken naar patronen. Welke namen kwamen steeds terug, welke werden later populair en welke verdwenen juist naar de achtergrond? Die patronen laten zien hoe de smaak van ouders is veranderd. Een naam die bij je grootouders heel gewoon was, klinkt voor jonge ouders nu misschien ouderwets, en andersom kan een oude naam weer modern worden.
Welke namen waren in de afgelopen 100 jaar het populairst?
In de eerste helft van de twintigste eeuw waren Johannes en Jan, Cornelis en Kees, en Hendrik en Pieter zeer algemeen. Veel van die namen werden vaak met een roepnaam gebruikt. Johannes werd dan Jan genoemd, en Cornelis werd Kees. Wie in een oud gezin of op een oude foto een Jan tegenkomt, ziet dus niet altijd de volledige voornaam terug die er op papier stond.
Bij de meisjesnamen waren Maria, Johanna, Anna en Cornelia in die tijd zeer algemeen. In een familieboom van oudere generaties kom je deze namen vaak tegen. Voor wie oudere familieleden heeft, zijn het vertrouwde namen. Ze zeggen veel over de tijd waarin die familieleden opgroeiden.
Veel van de oude namen hebben een bijbelse oorsprong, zoals Johannes, Maria en Pieter. Hendrik en Cornelis hebben een andere herkomst, maar ook zij waren in die tijd gewoon. Een naam die zo breed werd gedragen, hoort bij de algemene voornamen van een hele generatie.
Dit zijn de namen die in die tijd zeer algemeen waren:
- Johannes (vaak Jan): bijbelse naam
- Cornelis (vaak Kees): Latijnse herkomst
- Hendrik: Germaanse herkomst
- Pieter: bijbelse naam
- Maria: bijbelse naam
- Johanna: bijbelse naam
- Anna: bijbelse naam
- Cornelia: Latijnse herkomst
Welke namen kwamen daarna op?
Later werden Peter, Marco en Mark populair, net als Sandra, Linda en Kevin. Ook Lisa, Daan, Emma en Noah horen bij die latere groep. Veel van deze namen zijn kort en makkelijk uit te spreken, zoals Mark, Daan, Lisa en Emma. Dat past bij een tijd waarin een korte voornaam vaak als modern wordt gezien. Daarnaast blijft een populaire naam niet altijd even lang populair. Sommige namen worden in een korte periode veel gegeven en raken daarna weer op de achtergrond. Andere namen komen over meerdere generaties terug, zoals Jan en Hans in de lijsten van bekende Nederlanders.
Dit zijn de namen uit die latere groep:
- Peter: bijbelse naam
- Marco: Italiaanse vorm van Marcus
- Mark: Latijnse herkomst, van Marcus
- Sandra: korte vorm van Alexandra
- Linda: een korte, makkelijke naam
- Kevin: Ierse herkomst
- Lisa: korte vorm van Elisabeth
- Daan: korte vorm van Daniël
- Emma: Germaanse herkomst
- Noah: Hebreeuws, betekent rust
Het verschil met de eerste helft van de eeuw is goed te horen. De oude namen klinken voor veel mensen traditioneel, de nieuwere namen eerder modern. Dat is geen oordeel over de namen zelf, maar een manier om de tijd te herkennen waarin iemand is geboren.
Welke namen zie je terug bij bekende Nederlanders?
Op onze achternaampagina's staan ook bekende Nederlanders. Per geboortedecennium hebben we hun voornamen op een rij gezet. Dit is een illustratie en geen telling van alle Nederlanders, dus lees het als een beeld van de tijd en niet als een ranglijst. Je vindt er onder meer de volgende namen:
- Jaren 1900 tot en met 1920: Jan, Hendrik, Johannes, Gerrit en Albert
- Jaren 1930 en 1940: Hans, Cees, Wim, Piet, Frans, Harry en Kees
- Jaren 1950 en 1960: Jan, Willem, Ad, Peter, Rob, Erik en Patrick
- Jaren 1970 en 1980: Esther, Mark, Edwin, Frank, Kim, Gijs en Simone
- Jaren 1990: Sam, Laura, Koen, Sanne en Lisa
- Geboren in de jaren 2000: Marrit, Justin, Joëlle, Nikita, Sarah en Quinten
Jan komt in bijna elk decennium van 1900 tot en met 1970 terug. Ook Hans, Frans, Wim en Kees staan in meerdere decennia op de lijst. Andere namen duiken maar in één periode op, zoals Harry in de jaren veertig, Esther in de jaren zeventig en Marrit bij mensen die in de jaren 2000 zijn geboren. Dat laat zien hoe sterk de mode per periode verschilt.
Let op dat de lijsten per decennium kort zijn. Ze geven een indruk, maar ze tonen niet alle namen die toen voorkwamen. Gebruik ze daarom als startpunt en niet als volledig overzicht.
Waarom verandert de mode van voornamen?
Ouders kiezen een naam om allerlei redenen. Ze denken aan familie, aan een naam uit hun eigen jeugd, aan een naam die ze mooi vinden of aan een personage uit een boek of film. Zodra een naam door veel ouders is gekozen, wordt hij herkenbaar. Daarna kan hij minder vaak worden gegeven, en zo ontstaan golven van mode.
Dat patroon zie je ook bij andere dingen die met de tijd veranderen, zoals kleding en muziek. Een naam die in de jaren vijftig gewoon was, kan in de jaren negentig juist opvallen. En als een oude naam na tientallen jaren terugkomt, voelt hij soms als nieuw. Daarom is de vraag hoe een naam nu klinkt net zo belangrijk als de vraag hoe vaak hij ooit voorkwam. Wie in een gezin een naam bespreekt, kijkt vaak ook naar de namen van grootouders, oudooms en vrienden. Zo verschuift de smaak van de ene generatie naar de volgende, vaak zonder dat het iemand opvalt.
Hoe lees je deze lijsten?
Lees de lijsten op deze pagina met een paar vragen in je achterhoofd. Wanneer was een naam populair? Gaat het om een volledige voornaam of om een roepnaam? Ging de naam vooral naar jongens of naar meisjes? En was de naam toen gewoon, of juist bijzonder? Met die vragen zie je sneller wat de lijsten je vertellen.
Let ook op het verschil tussen de namen die in de eerste helft van de eeuw algemeen waren en de namen die later opkwamen. Het zijn twee verschillende werelden, ook al liggen ze dicht bij elkaar in de tijd. Wie die twee vergelijkt, begrijpt beter waarom een naam bij de ene generatie oud klinkt en bij de andere juist nieuw.
Wil je zelf een naam kiezen, dan helpt het om te kijken naar de periode waarin een naam populair was en naar hoe hij klinkt bij je achternaam. Zeg de combinatie hardop. Dan hoor je al snel of de naam bij jou past.
Waar kun je verder lezen?
Wil je meer lezen over namen die bij een bepaalde periode horen? Dan is de lijst met de populairste jongensnamen van Nederland een goede volgende stap, net als de populairste meisjesnamen. Lees ook hoe de populairste namen per generatie verschillen en welke voornamen per geboortejaar het meest voorkomen.
Bekende namen vind je ook in de toplijsten met bekende Nederlanders, met onder meer de muziekpagina, de acteurs en de voetballers. Voor achternamen kun je terecht bij de top 100 van achternamen.
Gepubliceerd op , laatst bijgewerkt op .
