Van Kinsbergen

Herkomst van de naam

De naam gaat terug op een Duitser. Johann Heinrich Kinsbergen (1706-1786), de vader van zeeofficier Jan Hendrik van Kinsbergen, voerde oorspronkelijk de familienaam Ginsberg. Hij had eerst in Oostenrijkse dienst gediend en nam daarna dienst in het Staatse leger; hij was onderofficier.

Geschiedenis van het geslacht

Jan Hendrik van Kinsbergen werd op 1 mei 1735 in Doesburg geboren als oudste van vier zoons van Johann Heinrich Kinsbergen en Petronella ten Nuyl (1704-1771). In 1741 verhuisde het gezin naar Elburg, waar hij onder meer lessen kreeg in Frans, Duits en geschiedenis. In 1744 trok hij, negen jaar oud, met zijn vader naar de Zuidelijke Nederlanden voor de Oostenrijkse Successieoorlog, en hij werd als jonker ingeschreven in de infanteriesectie van zijn vader.

Na zijn schooltijd in Groningen werd hij in 1756 adelborst en op 16 maart 1758 luitenant-ter-zee bij de Admiraliteit van Amsterdam. In 1771 trad hij in Russische dienst, waar hij in de strijd tegen het Osmaanse Rijk roem verwierf. Na zijn terugkeer werkte hij opnieuw voor de Amsterdamse admiraliteit en pleitte hij voor de modernisering van het zeewezen. Tijdens de Slag bij de Doggersbank tegen de Britten in 1781 opereerde zijn flottielje relatief succesvol, waarna stadhouder Willem V hem aantrok om de marinezaken te regelen.

In 1793 werd hij formeel bevelhebber als luitenant-admiraal. In 1795 schoof de Bataafse Republiek hem aan de kant. Na 1806 gebruikte het koninkrijk Holland hem als symbool voor de verzoening met de oude Republiek en benoemde het hem tot maarschalk, admiraal en graaf. Na de inlijving door het Franse Keizerrijk werd hij senator, en in 1814 kreeg hij weer de ererang van luitenant-admiraal. Hij overleed in 1819 in Apeldoorn.

Adellijke titel en stand

Het geslacht werd in 1814 benoemd in de Nederlandse adel en voert geen titel; de leden zijn jonkheer of jonkvrouw. Jan Hendrik zelf werd na 1806 door het koninkrijk Holland benoemd tot graaf. De adellijke tak stierf in 1819 uit, het jaar waarin hij overleed.

Bekende familieleden

Zijn jongste broer Jan Hermanus van Kinsbergen werkte vanaf 1758 bij de Admiraliteit van Amsterdam en ging in 1769 voor de VOC varen. In 1770 werd hij voor het leven uit de VOC gezet, nadat zijn schip de Leimuiden met een lading goudstaven was vastgelopen op Boa Vista. Hij keerde vier maanden na de schipbreuk met 318 bemanningsleden terug naar de Republiek en stierf in maart 1790 aan een beroerte. Twee jongere broers werden soldaat in het Pruisische leger.

De naam Van Kinsbergen vandaag

Er zijn minder dan vijf naamdragers van de naam Van Kinsbergen in Nederland, of het aantal is onbekend. De naam is daarmee heel zeldzaam. Ook de provincie waar de naam het vaakst voorkomt en de rang onder alle achternamen zijn onbekend.