Van Dijk
Van Dijk is een toponiem voor iemand die bij een dijk of waterkering woonde — een naam die in een waterrijk land als Nederland bijzonder vaak voorkomt.
Van Dijks wonen door heel Nederland, maar het vaakst in Zuid-Holland. Daarmee staat Van Dijk op plek 5 van de Nederlandse achternamen, goed voor 0,4% van alle naamdragers in de gegevens.
De spreiding van Van Dijk over Nederland
Beweeg over de kaart voor de aantallen per provincie.
Wat zegt AI over de naam Van Dijk?
Gemeenten met de meeste Van Dijks
| # | Gemeente | Provincie | Naamdragers | Aandeel |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Amsterdam | Noord-Holland | 1.489 | 2,6% |
| 2 | Rotterdam | Zuid-Holland | 1.482 | 2,6% |
| 3 | Kampen | Overijssel | 1.203 | 2,1% |
| 4 | Utrecht | Utrecht | 1.109 | 2,0% |
| 5 | 's-Gravenhage | Zuid-Holland | 1.037 | 1,8% |
| 6 | Westland | Zuid-Holland | 929 | 1,6% |
| 7 | Zwartewaterland | Overijssel | 742 | 1,3% |
| 8 | Zwolle | Overijssel | 714 | 1,3% |
| 9 | Amersfoort | Utrecht | 618 | 1,1% |
| 10 | Groningen | Groningen | 618 | 1,1% |
| 11 | Tilburg | Noord-Brabant | 599 | 1,1% |
| 12 | Veenendaal | Utrecht | 555 | 1,0% |
* Geschat aantal. Woont een naam in een gemeente minder dan vijf keer, dan is alleen een bandbreedte bekend; die aantallen zijn evenredig verdeeld over wat er van het totaal overblijft. Meer over de gegevens.
Wat valt op aan de achternaam Van Dijk?
- In Utrecht komt Van Dijk 1,7 keer zo vaak voor als je op grond van het aantal inwoners zou verwachten.
- De naam is breed verspreid: er wonen naamdragers in alle twaalf provincies, en geen enkele provincie heeft meer dan een kwart van hen.
- Ze zijn verspreid over 442 gemeenten; de meeste wonen in Amsterdam.
- Van Dijk begint met het tussenvoegsel "Van". In Nederlandse alfabetische lijsten staat de naam daarom meestal onder de D, bij Dijk.
Net iets vaker of minder vaak voorkomend
Achternamen vlak boven en onder Van Dijk in de landelijke rangorde.
| #3 | De Vries | 71.099 |
| #4 | Van den Berg | 57.430 |
| #5 | Van Dijk | 56.441 |
| #6 | Bakker | 55.273 |
| #7 | Janssen | 54.040 |
Wat betekent de achternaam Van Dijk en waar komt hij vandaan?
De naam Van Dijk bestaat uit het voorzetsel 'van' en 'dijk', een kunstmatige waterkering die het land tegen overstroming beschermt. De naam duidt op een woonplaats: wie vlak bij een dijk woonde, of misschien zelfs op een boerderij die op een dijklichaam stond, kreeg deze aanduiding om hem te onderscheiden van dorpsgenoten die verder van het water af woonden. In de laaggelegen, waterrijke delen van Nederland was een dijk vaak het meest opvallende landschapselement in de buurt, wat de naam tot een voor de hand liggende keuze maakte.
Van Dijk is daarmee een typisch toponiem: een naam die is ontstaan uit een woonplaats of landschapskenmerk, niet uit een beroep of een vadersnaam. Omdat dijken door heel Nederland liggen, langs rivieren, langs de kust en rond drooggemaakte polders, is deze naam op talloze plaatsen onafhankelijk van elkaar ontstaan. Dat verklaart waarom Van Dijk, net als Van den Berg, tot de grootste groep Nederlandse achternamen behoort: het is een generieke landschapsnaam die overal kon ontstaan waar water werd beheerst. Net als bij Van den Berg gaat het dus niet om één familie met één gemeenschappelijke stamvader, maar om talloze, van elkaar losstaande families die toevallig door hetzelfde landschapskenmerk werden gekenmerkt.
De schrijfwijze kent een aantal bekende varianten. Naast Van Dijk komen Van Dyk en de oudere spelling Van Dijck, met een c voor het eind-woord, voor, een schrijfwijze die vroeger vaker werd gebruikt voor de doffe eind-k-klank. Ook Dijkman, Ten Dijk, Dijkstra en Verdijk zijn verwante namen die met dezelfde kernbetekenis samenhangen, al hebben ze een net iets andere vorm gekregen. Dijkstra is daarbij bijzonder: het achtervoegsel '-stra' is van oorsprong een Fries achtervoegsel dat ongeveer 'wonend bij' betekent, en gaf in Friesland een eigen, streekgebonden vorm aan namen die verder dezelfde kern delen als Van Dijk.
De keuze tussen ij en i, en tussen wel of geen extra c, is een goed voorbeeld van hoe weinig vastgelegd de spelling van familienamen oorspronkelijk was: dezelfde klank kon door verschillende klerken op net iets andere manieren worden opgeschreven, en die keuzes zijn vervolgens generaties lang blijven bestaan als afzonderlijke, vaste schrijfwijzen, ook al gaat het steeds om precies dezelfde landschapsnaam.
Ook Van Dijk bestond eeuwenlang als informele aanduiding voordat het een wettelijke achternaam werd. Tijdens de Napoleontische naamgeving van 1811-1812 werden alle inwoners van Nederland verplicht om zich met een vaste, erfelijke achternaam bij de burgerlijke stand te laten inschrijven. Voor de vele families die al 'van dijk' werden genoemd omdat ze er letterlijk vlakbij woonden, betekende dit vooral het officieel maken van een naam die al lang gangbaar was.
Met ruim 56.000 naamdragers is Van Dijk een van de meest voorkomende achternamen van Nederland, een treffende weerspiegeling van hoe bepalend de strijd tegen het water voor het Nederlandse landschap en de Nederlandse naamgeving is geweest.
Veelgestelde vragen over Van Dijk
Wat betekent de achternaam Van Dijk?
Van Dijk betekent 'wonend bij de dijk' en verwees naar iemand die dicht bij een waterkering woonde.
Wat voor soort achternaam is Van Dijk?
Van Dijk is een toponiem: een woonplaatsnaam die is afgeleid van een landschapskenmerk, in dit geval een dijk.
Hoeveel mensen heten Van Dijk in Nederland?
Ruim 56.000 mensen in Nederland dragen de achternaam Van Dijk.
Wat zijn veelvoorkomende schrijfwijzen van Van Dijk?
Bekende varianten zijn Van Dyk, Van Dijck, Dijkman en Ten Dijk, allemaal afgeleid van hetzelfde woord voor waterkering.
Sinds wanneer is Van Dijk een vaste, wettelijke achternaam?
Sinds de Napoleontische naamgeving van 1811-1812, al werd de aanduiding 'van dijk' als woonplaatsnaam vaak al veel eerder gebruikt.
Van Dijk in onze stories
Alle stories →De achternaam Van Dijk komt voor in deze 6 stories.
Achternamen
Achternamen met de meeste naamgenoten
Achternamen met de meeste naamgenoten in Nederland zijn De Jong, Jansen en De Vries. De Jong staat op nummer 1 met 83.937 naamdragers, gevolgd door Jansen met 73.533 en De Vries met 71.099. Hieronder zie je de top 15, de namen die in de meeste gemeenten voorkomen en de provincies waar ze het vaakst te vinden zijn.
Achternamen
Achternamen die verwijzen naar plaatsen
Achternamen die verwijzen naar plaatsen noemen vaak een herkomst, een boerderij of een kenmerk van het landschap. Namen met 'van' zijn daar het duidelijkst aan te herkennen. Hieronder lees je wat die namen kunnen betekenen en in welke provincies je ze het vaakst tegenkomt.
Naamcombinaties
Meest voorkomende volledige namen van Nederland
De meest voorkomende volledige namen van Nederland zijn combinaties van een veelvoorkomende voornaam en een veelvoorkomende achternaam. Denk aan een combinatie als Maria Hoekstra of Kees Koster, een populaire voornaam met een achternaam die veel voorkomt. Onze gegevens hebben geen aantallen per combinatie, wel de top 15 van achternamen met hun aantal naamdragers.
Voornamen
Namen die het vaakst verkeerd worden gespeld
Namen die het vaakst verkeerd worden gespeld zijn vooral namen met meerdere geldige schrijfwijzen, zoals Sophie en Sofie of Lucas en Lukas. Ook bij achternamen lopen ij en ei, dt en d, en tussenvoegsels door elkaar, zoals bij Meijer, Meyer en Meier. Hieronder zie je welke varianten er zijn en hoeveel naamdragers ze in onze gegevens hebben.
Naamcombinaties
Namen die rijmen op achternamen
Namen die rijmen op achternamen zijn combinaties waarbij de voornaam en de achternaam op dezelfde klank eindigen, zoals de voorbeelden Bram Ham en Sem Brem. Sommige ouders vermijden zo'n rijm, omdat de naam snel als grap kan klinken. Andere ouders vinden het juist speels.
Achternamen
Meest voorkomende achternamen van Nederland
De meest voorkomende achternamen van Nederland zijn De Jong, Jansen en De Vries. De Jong heeft 83.937 naamdragers en staat daarmee op de eerste plaats. In de tabel hieronder zie je de top 20 met het aantal naamdragers en de provincie waar elke naam het vaakst voorkomt.
Bekende personen met de achternaam Van Dijk
| Bekend van | Voornaam | Achternaam | Geboortedatum | Overlijdingsdatum |
|---|---|---|---|---|
| Virgil | van Dijk | 8 juli 1991 | — | |
| Ellen | van Dijk | 11 februari 1987 | — | |
| Dick | van Dijk | 15 februari 1946 | 8 juli 1997 | |
| Teun | van Dijk | 7 mei 1943 | — | |
| Wendy | Van Dijk | 22 januari 1971 | — | |
| Koen | Van Dijk | 5 november 1992 | — |
-
Virgil van Dijk (geboren 1991)Nederlands profvoetballer, verdediger die in 2018 van Southampton naar Liverpool ging en aanvoerder van het Nederlands elftal werd
Geboren in Breda — Noord-Brabant, Nederland
Foto: Ailura
-
-
Dick van Dijk (1946–1997)Nederlands voormalig voetballer die onder meer voor FC Twente en Ajax speelde
Geboren in Gouda — Zuid-Holland, Nederland
Foto: Eric Koch for Anefo , NL-HaNA, ANEFO / neg. stroken, 1945-1989, 2.24.01.05, item number 922-6948
-
Teun van Dijk (geboren 1943)Nederlands tekstwetenschapper, gespecialiseerd in discoursanalyse
Geboren in Naaldwijk — gemeente Westland, Zuid-Holland, Nederland
Foto: Originally uploaded by TeunAvanDijk (Transferred by avanninen)
-
Wendy Van Dijk (geboren 1971)Nederlands actrice en presentatrice, bekend van het typetje Ushi en talentenjachten
Geboren in Weesp — gemeente Amsterdam, Noord-Holland, Nederland
Foto: Freaky
-
Koen Van Dijk (geboren 1992)
Nederlands presentator en mediapersoonlijkheid, bekend van zijn werk voor MTV Nederland en Vlaanderen
Geboren in Rotterdam — Zuid-Holland, Nederland