Jansen
Jansen is een patroniem en betekent letterlijk 'zoon van Jan' — Jan is een verkorting van Johannes, eeuwenlang een van de populairste doopnamen van Nederland.
Jansens wonen door heel Nederland, maar het vaakst in Gelderland. Daarmee staat Jansen op plek 2 van de Nederlandse achternamen, goed voor 0,5% van alle naamdragers in de gegevens.
De spreiding van Jansen over Nederland
Beweeg over de kaart voor de aantallen per provincie.
Wat zegt AI over de naam Jansen?
Gemeenten met de meeste Jansens
| # | Gemeente | Provincie | Naamdragers | Aandeel |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Amsterdam | Noord-Holland | 2.000 | 2,7% |
| 2 | Rotterdam | Zuid-Holland | 1.496 | 2,0% |
| 3 | Arnhem | Gelderland | 1.428 | 1,9% |
| 4 | 's-Gravenhage | Zuid-Holland | 1.356 | 1,8% |
| 5 | Nijmegen | Gelderland | 1.295 | 1,8% |
| 6 | Utrecht | Utrecht | 1.241 | 1,7% |
| 7 | Tilburg | Noord-Brabant | 1.170 | 1,6% |
| 8 | Eindhoven | Noord-Brabant | 1.107 | 1,5% |
| 9 | Doetinchem | Gelderland | 992 | 1,3% |
| 10 | Apeldoorn | Gelderland | 978 | 1,3% |
| 11 | Montferland | Gelderland | 931 | 1,3% |
| 12 | Breda | Noord-Brabant | 910 | 1,2% |
* Geschat aantal. Woont een naam in een gemeente minder dan vijf keer, dan is alleen een bandbreedte bekend; die aantallen zijn evenredig verdeeld over wat er van het totaal overblijft. Meer over de gegevens.
Wat valt op aan de achternaam Jansen?
- In Gelderland komt Jansen 2,1 keer zo vaak voor als je op grond van het aantal inwoners zou verwachten.
- Er wonen naamdragers in alle twaalf provincies; 25,7% daarvan woont in Gelderland.
- Ze zijn verspreid over 443 gemeenten; de meeste wonen in Amsterdam.
- De uitgang van de naam past bij een patroniem: een achternaam die is afgeleid van de voornaam van een vader ("zoon van").
Net iets vaker of minder vaak voorkomend
Achternamen vlak boven en onder Jansen in de landelijke rangorde.
| #1 | De Jong | 83.937 |
| #2 | Jansen | 73.533 |
| #3 | De Vries | 71.099 |
| #4 | Van den Berg | 57.430 |
Wat betekent de achternaam Jansen en waar komt hij vandaan?
De naam Jansen is een patroniem: een achternaam die is afgeleid van de voornaam van de vader. De basis is 'Jan', de ingekorte, volkse vorm van Johannes, en het achtervoegsel '-sen' is een samentrekking van 'zoon'. Jansen betekent dus letterlijk 'zoon van Jan'. Voordat achternamen vastlagen, was het in grote delen van Nederland gebruikelijk om een kind aan te duiden met de voornaam van de vader gevolgd door 'zoon' of de verkorte vorm daarvan, zodat Jan-zoon in de spreektaal al snel samensmolt tot Jansen.
Dat juist namen op basis van 'Jan' zo veelvuldig voorkomen, komt door de populariteit van de onderliggende doopnaam. Johannes was eeuwenlang een van de meest gegeven jongensnamen in de christelijke wereld, vernoemd naar zowel Johannes de Doper als Johannes de Evangelist. Met zoveel vaders die Jan heetten, ontstonden er in bijna elk dorp en elke stad onafhankelijk van elkaar families met de naam Jansen, wat verklaart waarom deze naam en zijn varianten tot de allergrootste naamgroepen van Nederland behoren.
Rond dezelfde kern bestaat een hele reeks spellingsvarianten. Naast Jansen komen onder meer Janssen, met dubbele s, Jansens, Janse, Jansz, Janszoon en Janzen voor. Deze verschillen ontstonden doordat er geen vaste spellingsnorm was toen de namen voor het eerst werden opgeschreven: de ene klerk schreef 'Jansen' met één s, de andere 'Janssen' met twee, en weer een ander koos voor de kortere vorm 'Janse' zonder slot-n. Hoewel het om dezelfde herkomst gaat, zijn deze schrijfwijzen als afzonderlijke, vaste familienamen blijven bestaan, wat verklaart waarom zowel Jansen als Janssen los van elkaar tot de bekendste Nederlandse achternamen behoren.
Het achtervoegsel '-sen', en de verwante vormen '-s' en '-zen', is een van de meest voorkomende manieren waarop in het Nederlandse taalgebied patroniemen werden gevormd, naast bijvoorbeeld de kortere genitiefvorm '-s' zoals in Jans of Janse. Dat maakt Jansen een schoolvoorbeeld van hoe een patroniem functioneert: geen verwijzing naar beroep of woonplaats, maar puur naar de voornaam van de vader. Patroniemen als deze werden aanvankelijk elke generatie opnieuw gevormd, zodat een zoon van een Jansen in de praktijk best een heel andere naam kon dragen op basis van zijn eigen vaders voornaam; pas toen achternamen erfelijk werden, bleef één vaste vorm als familienaam bestaan, los van de voornaam van latere generaties vaders.
Net als veel andere patroniemen deed de naam Jan-zoon of Jansen al lang dienst als aanspreeknaam voordat hij een officiële, erfelijke achternaam werd. Pas met de Napoleontische naamgeving van 1811-1812 werden inwoners van Nederland verplicht om zich bij de burgerlijke stand in te schrijven met een vaste achternaam die ook door de kinderen zou worden overgenomen. Voor de talloze Jan-zonen die al generaties lang zo werden aangesproken, betekende dit vooral een formele bevestiging van een naam die in de praktijk al lang gangbaar was.
Met ruim 73.000 naamdragers behoort Jansen tot de grootste achternamen van Nederland, een directe weerspiegeling van hoe dominant de voornaam Jan eeuwenlang is geweest.
Veelgestelde vragen over Jansen
Wat betekent de achternaam Jansen?
Jansen betekent 'zoon van Jan', waarbij Jan de ingekorte vorm is van de voornaam Johannes.
Wat voor soort achternaam is Jansen?
Jansen is een patroniem: een achternaam die is afgeleid van de voornaam van de vader, hier Jan.
Hoeveel mensen heten Jansen in Nederland?
Ruim 73.000 mensen in Nederland dragen de achternaam Jansen.
Wat zijn veelvoorkomende schrijfwijzen van Jansen?
Bekende varianten zijn Janssen, Janse, Jansz en Janzen, die alle teruggaan op 'zoon van Jan'.
Sinds wanneer is Jansen een vaste, wettelijke achternaam?
Sinds de Napoleontische naamgeving van 1811-1812, al werd de aanduiding 'Jan-zoon' als aanspreeknaam vaak al eeuwen eerder gebruikt.
Jansen in onze stories
Alle stories →De achternaam Jansen komt voor in deze 6 stories.
Achternamen
Populairste achternamen per provincie
De populairste achternamen per provincie verschillen per streek, maar De Vries of Jansen staat in zeven van de twaalf provincies bovenaan. Er zijn ook namen die bijna alleen in een provincie wonen, zoals Tuijp in Noord-Holland. Hieronder zie je per provincie de meest voorkomende en de meest kenmerkende achternamen.
Voornamen
Meest voorkomende namen per provincie
De meest voorkomende namen per provincie laten zien dat De Vries, Jansen of De Jong in acht van de twaalf provincies bovenaan staat. Daarnaast heeft elke provincie namen die naar verhouding sterk in die provincie zitten. Hieronder lees je per provincie welke namen dat zijn.
Achternamen
Achternamen met de meeste naamgenoten
Achternamen met de meeste naamgenoten in Nederland zijn De Jong, Jansen en De Vries. De Jong staat op nummer 1 met 83.937 naamdragers, gevolgd door Jansen met 73.533 en De Vries met 71.099. Hieronder zie je de top 15, de namen die in de meeste gemeenten voorkomen en de provincies waar ze het vaakst te vinden zijn.
Naamcombinaties
Mooiste combinaties van voor- en achternamen
De mooiste combinaties van voor- en achternamen zijn namen die prettig klinken, goed leesbaar zijn en makkelijk te onthouden. Een lange voornaam bij een korte achternaam werkt vaak goed, en let op klinkers die op elkaar botsen.
Naamcombinaties
Meest voorkomende volledige namen van Nederland
De meest voorkomende volledige namen van Nederland zijn combinaties van een veelvoorkomende voornaam en een veelvoorkomende achternaam. Denk aan een combinatie als Maria Hoekstra of Kees Koster, een populaire voornaam met een achternaam die veel voorkomt. Onze gegevens hebben geen aantallen per combinatie, wel de top 15 van achternamen met hun aantal naamdragers.
Achternamen
Meest voorkomende achternamen ter wereld
Meest voorkomende achternamen ter wereld zijn onder meer Wang, Li en Zhang uit China, die elk ruim honderd miljoen dragers hebben. Ook Nguyen, Kim, Singh en Kumar zijn in hun eigen land de grootste namen. In Nederland staat De Jong op nummer 1, gevolgd door Jansen en De Vries.
Bekende personen met de achternaam Jansen
| Bekend van | Voornaam | Achternaam | Geboortedatum | Overlijdingsdatum |
|---|---|---|---|---|
| Wim | Jansen | 28 oktober 1946 | 25 januari 2022 | |
| Floor | Jansen | 21 februari 1981 | — | |
| Cornelius | Jansenius | 28 oktober 1585 | 6 mei 1638 | |
| Theo | Jansen | 17 maart 1948 | — | |
| Marcell | Jansen | 4 november 1985 | — | |
| Mark | Jansen | 15 december 1978 | — | |
| Gaite | Jansen | 25 december 1991 | — |
-
Wim Jansen (1946–2022)Nederlands profvoetballer en voetbaltrainer, die met Feyenoord in 1970 de Europacup I en de wereldbeker won
Geboren in Rotterdam — Zuid-Holland, Nederland
Foto: Hans Peters for Anefo
-
Floor Jansen (geboren 1981)Nederlandse zangeres, frontzangeres van de Finse symfonische metalband Nightwish
Geboren in Goirle — Noord-Brabant, Nederland
Foto: Dario De Marco
-
Cornelius Jansenius (1585–1638)Rooms-katholiek priester, bisschop en theoloog in de Zuidelijke Nederlanden
Geboren in Acquoy — gemeente West Betuwe, Gelderland, Nederland
Foto: Evêque d'Ypres
-
Theo Jansen (geboren 1948)Kunstenaar-uitvinder die bekend is om zijn strandbeesten, kinetische constructies van pvc-buizen
Geboren in Scheveningen — gemeente 's-Gravenhage, Zuid-Holland, Nederland
Foto: Axel Hindemith
-
Marcell Jansen (geboren 1985)Duits voormalig profvoetballer, speelde bij voorkeur links in de verdediging en had 45 interlands
Geboren in Mönchengladbach — Duitsland
Foto: Gk4ewa
-
-
Gaite Jansen (geboren 1991)Nederlands actrice en auteur, geboren in 1991
Geboren in Rotterdam — Zuid-Holland, Nederland
Foto: Vera de Kok
Jansen in de toplijsten
Alle toplijsten →Namen die erop lijken
Populairste achternamen
Bekijk de top 100 →Meer lezen over de achternaam Jansen? De achternaam Jansen op Wikipedia