Van Teylingen

Herkomst van de naam

De naam kent meerdere schrijfwijzen. Naast Van Teylingen komt ook Van Teijlingen voor, ook binnen dezelfde familielijn. Het geslacht moet worden onderscheiden van het middeleeuwse geslacht Van Teylingen; een genealogisch verband daarmee is niet aangetoond.

Geschiedenis van het geslacht

De stamreeks begint met drie generaties van wie alleen de voornamen bekend zijn. Van de vierde generatie is Willem Claes Jacobsz. bekend. Hij wordt in 1525 vermeld en overleed vóór 27 juli 1531. Zijn zoon Claes Willemsz., bijgenaamd Clinckebel, overleden in 1574, was apotheker in De Vergulde Vijzel en werd raad in de vroedschap van Rotterdam. Hij voerde een wapen dat overeenkomsten vertoonde met dat van oudere Van Teylingens. Van Claes zelf is niet bekend dat hij de naam Van Teylingen gebruikte. Zijn zoon Gregorius Nicolaesz., doctor in de medicijnen, deed dat mogelijk al; diens zoon Nicolaes Gregoriusz., chirurgijn, gebruikte de familienaam in ieder geval. Claes wordt door sommigen als stamvader van het Rotterdamse geslacht gezien.

In de zeventiende en achttiende eeuw behoorden verschillende Van Teylingens tot het Rotterdamse stadsbestuur. Gregorius van Teylingen (1653-1735) werd in 1692 lid van de vroedschap en bleef dat tot 1730. Tussen 1695 en 1727 was hij herhaaldelijk burgemeester. Hij bleef ongehuwd. Zijn neef Theodorus, ook Dirk genoemd (1689-1768), studeerde rechten in Leiden en promoveerde daar in 1711. Hij werd schepen en lid van de vroedschap en was burgemeester in 1742, 1743 en 1746. In oktober 1748 werd hij vanwege zijn politieke opvattingen door de prins uit zijn stedelijke ambten ontzet. Diens zoon Isaac van Teylingen (1735-1813) combineerde stedelijke bestuursfuncties met werk voor de admiraliteit en de VOC. Hij was burgemeester in 1793 en 1794 en opnieuw van 1808 tot 1810, en van 1804 tot zijn overlijden dijkgraaf van Schieland.

Diederik Gregorius van Teylingen (1752-1837), zoon van Jan van Teylingen, werd in 1772 poorter van Gouda en was in 1793 en 1794 burgemeester van die stad. In 1814 nam hij deel aan de Vergadering van Notabelen. Hij was heer van Kamerik en de beide Houtdijken. Door erfenissen werden hij en zijn echtgenote Sara Jacoba Becker mede-eigenaar van de Surinaamse plantages Siparipabo en Poelwijk, waar tot slaaf gemaakte mensen werkten. In 1804 bezat hij vijf achtste van Siparipabo.

Een andere zoon van Theodorus, Christiaan van Teylingen (1731-1780), maakte carrière bij de VOC in Azië en was in 1762 gouverneur en directeur van de Coromandelkust. Zijn bestuur eindigde in 1765 abrupt. Diens zoon Theodorus (1760-1812) werd in Negapatnam geboren en werd in 1793 resident van Tegal op Java.

Diederik Gregorius van Teylingen (1720-1775), eveneens zoon van Theodorus, vestigde zich in 's-Hertogenbosch en werd daar raad en schepen. Via zijn nakomelingen ontstond een Zeeuwse tak. Tot die tak behoorde Arnout Jacob van Teylingen (1813-1857). Hij begon zijn loopbaan bij de marine en was later onder meer ontvanger der rijksbelastingen, rentmeester van de Kroondomeinen in Zeeland, burgemeester van Oost- en West-Souburg en lid van Provinciale Staten van Zeeland. Zijn dagboek uit de jaren 1845 tot 1854 is bewaard gebleven.

Adellijke titel en stand

Op 16 september 1815 werd een nakomeling van de Rotterdamse stamvader verheven in de Nederlandse adel. Het betrof Diederik Gregorius van Teylingen (1752-1837), heer van Kamerik en de beide Houtdijken. In 1836 volgde de verheffing van Diederik Gregorius van Teylingen (1784-1862) uit de Zeeuwse tak, en in 1897 die van Cornelis Jacob Jan Arnout van Teylingen (1842-1920). De leden dragen het predicaat jonkheer of jonkvrouw en voeren geen titel. De tak uit 1815 stierf in 1900 uit en die uit 1897 in 1971. De tak uit 1836 eindigde in 1993 met het overlijden van jhr. Diederik Gregorius van Teylingen (1902-1993), de laatste mannelijke telg van het adellijke geslacht.

Bekende familieleden

Cornelis Jacob Jan Arnout van Teylingen (1842-1920) was burgemeester en lid van Provinciale en Gedeputeerde Staten van Zeeland. Zijn zoon Willem Zijphrid van Teylingen (1871-1948) was burgemeester van Oostkapelle en Serooskerke, en zoon Arnout Anthon van Teylingen (1866-1920) was viceconsul van Rusland te Vlissingen.

De naam Van Teylingen vandaag

In Nederland dragen 84 mensen de naam Van Teylingen. De naam komt het vaakst voor in Zuid-Holland en staat op de 27.350e plaats van de Nederlandse achternamen. Het adellijke geslacht bestaat niet meer, maar de naam wordt nog door naamdragers gedragen.