Meest voorkomende adellijke achternamen

Een adellijke achternaam is niet automatisch een zeldzame naam. Bij veel adellijke geslachten dragen juist heel veel mensen dezelfde achternaam, en die zijn meestal niet adellijk. Op deze pagina zie je daarom twee soorten gegevens naast elkaar: het aantal mensen dat de naam draagt en de adellijke geschiedenis die bij de naam hoort. Zo zie je welke adellijke namen in het dagelijks leven het meest voorkomen.

De meest voorkomende adellijke achternamen op een rij

Hieronder staan de tien adellijke achternamen met de meeste naamdragers in Nederland. De plek in de tabel is de positie van de naam in ons totale overzicht van achternamen, zodat je direct ziet hoe groot de naam is ten opzichte van alle andere namen.

De top drie bestaat uit Meijer, De Boer en Smits. Het verschil tussen Meijer en De Boer is klein: 129 naamdragers. Bij beide namen komt de naam het vaakst voor in Noord-Holland. Smits staat op de 23e plek en komt het vaakst voor in Noord-Brabant. Let verder vooral op de laatste kolom van de tabel. Die laat zien sinds wanneer het geslacht adellijk is. Bij negen van de tien namen ligt dat jaartal tussen 1814 en 1886. Alleen De Lange wijkt af, met 1996. Die jaartallen zeggen niets over hoe oud de achternaam zelf is, want een naam kan veel ouder zijn dan het adellijke geslacht dat erbij hoort.

Hoeveel adellijke families telt Nederland?

Op onze toplijst van de adel staan 427 families. Daarvan bestaan er 292 nog. Dat betekent dat er 135 families niet meer bestaan. De toplijst is een handig startpunt als je meer wilt weten over een specifiek geslacht.

Jonkheer, baron of graaf: wat zegt de titel?

Families zonder titel worden jonkheer of jonkvrouw genoemd. Dat geldt voor de meeste families in onze lijst, ook voor Meijer, De Boer en Smits. Sommige geslachten dragen wel een titel. Bij Van Eck is dat de titel baron. Bij Van den Bosch staan de titels graaf en baron.

Een titel zegt iets over het geslacht, niet over de mensen die nu met die achternaam heten. De meeste mensen met zo'n achternaam hebben geen adellijke afkomst.

Let op het verschil tussen een titel en een voorvoegsel. Van is geen titel. Het is een deel van de achternaam, zoals bij Van Loon of Van Dongen.

Wanneer is een adellijke tak uitgestorven?

Bij een deel van de geslachten staat in onze gegevens een jaar waarin de adellijke tak is uitgestorven. Bij Martens was dat in 1972, bij Janssens in 1970 en bij Van Dongen al in 1830. Bij Van Erp was dat in 1903. Bij De Ridder was het in 1860 en bij Van Ingen pas in 2000.

Dat betekent niet dat de achternaam verdwenen is. Veel mensen dragen de naam nog steeds, omdat de meeste dragers niet tot de adel behoren. Een uitgestorven tak zegt dus iets over één geslacht, niet over alle mensen die zo heten.

Hieronder staan de tien adellijke namen uit onze gegevens waarbij de adellijke tak is uitgestorven. De lijst loopt van het oudste jaar naar het jongste.

• Van Dongen: adellijke tak uitgestorven in 1830, 10.788 naamdragers
• Van Hees: adellijke tak uitgestorven in 1830, 4.218 naamdragers
• De Boer: adellijke tak uitgestorven in 1856, 38.343 naamdragers
• De Ridder: adellijke tak uitgestorven in 1860, 5.475 naamdragers
• Van Erp: adellijke tak uitgestorven in 1903, 4.117 naamdragers
• Engelen: adellijke tak uitgestorven in 1966, 3.634 naamdragers
• Janssens: adellijke tak uitgestorven in 1970, 3.832 naamdragers
• Martens: adellijke tak uitgestorven in 1972, 12.235 naamdragers
• Van Alphen: adellijke tak uitgestorven in 1975, 4.076 naamdragers
• Van Ingen: adellijke tak uitgestorven in 2000, 3.345 naamdragers

Adellijk verleden en de gewone achternaam

Veel adellijke namen zijn in de loop van de tijd gewone namen geworden. Neem Meijer. Het geslacht dat bij de naam hoort, is sinds 1842 adellijk en draagt geen titel. Maar de 38.472 mensen met die achternaam zijn niet allemaal van dat geslacht. Voor hen is de naam gewoon een achternaam, net als De Boer of Smits.

Hetzelfde geldt voor De Boer. Dat geslacht is sinds 1833 adellijk, maar de adellijke tak is in 1856 uitgestorven. De naam leeft toch verder, omdat de meeste mensen die De Boer heten niet tot de adel horen.

Het onderscheid tussen het geslacht en de naam is dus belangrijk. Als je de cijfers leest, kijk dan eerst naar het aantal naamdragers. Dat laat zien hoe vaak de naam voorkomt, los van de adel. Een naam met een klein aantal dragers kan wel een groot adellijk verleden hebben, en andersom kan een grote naam bijna geen adellijke geschiedenis hebben. Lees de twee gegevens dus altijd samen.

In welke provincie komen deze namen het vaakst voor?

Het overzicht laat ook zien waar de namen het vaakst voorkomen. Vier van de tien namen komen het vaakst voor in Noord-Brabant: Smits, Martens, Van Loon en Van Dongen. Zuid-Holland is de sterkste provincie voor Prins, De Jonge en De Lange. Noord-Holland hoort bij Meijer en De Boer, en Overijssel bij Bosch.

Wie wil weten hoe de namen per provincie verdeeld zijn, kijkt op de provinciepagina van Noord-Brabant of op een van de andere provinciepagina's. Daar vind je de spreiding van achternamen per provincie.

Zo zoek je verder naar adellijke achternamen

Wil je een andere adellijke achternaam opzoeken die hier niet staat? Ga dan naar de achternamenpagina en kies de beginletter van de naam. De toplijst van de adel geeft een overzicht van alle geslachten die we kennen. Voor een breder beeld van de meest voorkomende namen is de top 100 van achternamen het beste startpunt.

Wil je ook weten welke namen het meest voorkomen, zonder de adel erbij? Lees dan het artikel over de meest voorkomende achternamen van Nederland. Wie wil zien hoe groot de groep met dezelfde naam is, leest achternamen met de meeste naamgenoten. Het verhaal over de populairste achternamen per provincie past daar goed bij. Let bij het zoeken op de schrijfwijze. Veel namen in deze lijst hebben een voorvoegsel, zoals Van, Van den of De. Zoek daarom op de volledige naam, bijvoorbeeld Van den Bosch in plaats van alleen Bosch. Dan kom je op de juiste pagina uit.