Taets van Amerongen

Herkomst van de naam

Taets van Amerongen is een oud Stichts geslacht. De eerste generaties waren bestuurders van de stad Utrecht of bestuurders in de streken rond die stad. De oudst bekende voorvader was Eerst Taets, schepen van Wijk bij Duurstede, die in 1411 of 1412 overleed. De familienaam kent verschillende vormen, waarin de takken worden aangeduid naar hun bezittingen: van Natewisch, van Renswoude en van Woudenberg.

Geschiedenis van het geslacht

Nakomelingen van een zoon van Eerst Taets zaten in het bestuur van de stad Utrecht. Diens achter-achterkleinzoon Ernst, die overleed in 1540, zat in de Ridderschap van Utrecht. Het eerste riddermatige goed kwam via het huwelijk van Joost Taets van Amerongen (1649-1735) in het geslacht. Hij trouwde in 1671 in eerste echt met Emerentia Geertruyd van Zuylen, die sinds 1664 vrouwe van Natewisch was. Na haar overlijden werd hij in 1690 heer van Natewisch.

Zijn zoon Leonard (1700-1736) zorgde door zijn huwelijk eveneens voor nieuwe heerlijkheden. In 1725 trouwde hij met Maria Jacoba Pijnssen van der Aa, die later vrouwe van Renswoude werd. Het kasteel Renswoude kwam door erfenis in het geslacht. Drie zonen van Leonard zorgden voor een splitsing in de takken Natewisch en Woudenberg, Renswoude en Schalkwijk.

In 1791 ontstond de zijtak Woudenberg, toen kleinzoon Jan Anthony de heerlijkheid Woudenberg kocht. Die heerlijkheid bleef tot in de eenentwintigste eeuw in het geslacht. De takken leverden bestuurders op lokaal en nationaal niveau, militairen en hofdienaren. De tak Natewisch is in 2010 uitgestorven. Van de tak Renswoude leven sinds 2020 alleen nog afstammelingen in Argentinië.

Adellijke titel en stand

In 1814 werden leden van de takken Schalkwijk, Woudenberg en Renswoude benoemd in de ridderschap van Utrecht, waarmee zij tot de Nederlandse adel gingen behoren. Vanaf 1822 werden leden en nakomelingen erkend met de titel baron. De drie zonen van Gerard L.M. Taets van Amerongen van Natewisch (1762-1807) werden zo erkend, en een van hen stierf kinderloos.

Bij besluit van de Hoge Raad van Adel van 19 november 2003 is het wapen verbeterd. Het wapen toont in zilver een rode dwarsbalk, met een aanziende helm en als helmteken een vrouwenborstbeeld, en twee eenhoorns als schildhouders.

In 1984 verkreeg Jan Taets van Amerongen, die als Veth was geboren, bij Koninklijk Besluit de naam van zijn moeder, de barones Cornelia Johanna Taets van Amerongen (1918-2010). De minister weigerde hem echter de overgang van de adellijke titel. Daarop richtte hij de Werkgroep Adel en Familierecht op. Een motie om adeldom in de vrouwelijke lijn te laten overgaan kreeg een meerderheid in de Tweede Kamer, en de Commissie Gelijke Behandeling noemde de weigering ongeoorloofde discriminatie. Overgang van adeldom via de vrouwelijke lijn is tot op heden niet mogelijk, behalve voor de koninklijke familie. Het geslacht bestaat nog.

Bekende familieleden

Joost Taets van Amerongen tot Natewisch (1726-1791) was onder meer hoofdschout van Amersfoort en gedeputeerde ter Generaliteitskamer. Jan Anthony baron Taets van Amerongen van Woudenberg (1769-1828) was lid van de Grote Vergadering van Notabelen in 1814 en van de Raad van State, en kamerheer.

Mr. Joost baron Taets van Amerongen van Natewisch (1802-1872) was politicus en hoogheemraad. Pieter Hendrik baron Taets van Amerongen (1803-1873) was officier, ritmeester en politicus. Hendrik Jacob baron Taets van Amerongen van Woudenberg (1822-1887) was generaal-majoor en chef van het Militair Huis van koning Willem III.

Gerrit Leonard Maximiliaan baron Taets van Amerongen van Natewisch (1837-1901) was officier en hofmaarschalk van koningin Wilhelmina. Pieter Hendrik baron Taets van Amerongen (1855-1942) was burgemeester. Willem Hendrik baron Taets van Amerongen van Woudenberg (1862-1939) was rentmeester van het kroondomein.

Mr. Frank Aloysius Florent baron Taets van Amerongen (1911-1996) was directeur en bewoner van kasteel Renswoude. Drs. Jan Joost Carel (Hans) baron Taets van Amerongen (1932-2009) was conservator van het Centraal Museum in Utrecht en bewoner van kasteel Renswoude; hij beheerde ook kasteel Amerongen. Cornelia Johanna barones Taets van Amerongen (1918-2010) was de laatste telg van de tak Natewisch. Frank Carel Willem baron Taets van Amerongen (1949) is de huidige chef de famille en directeur en mede-eigenaar van een onderneming in Zwitserland.

De naam Taets van Amerongen vandaag

In Nederland dragen 14 mensen de naam Taets van Amerongen. De achternaam staat op de 74.701e plaats in de rangorde van Nederlandse achternamen en komt het vaakst voor in Zuid-Holland. Het adellijk geslacht bestaat nog, en de chef de famille komt uit de tak Woudenberg.