Von Bönninghausen

Herkomst van de naam

De naam is ontleend aan een familiebezit met de naam Bodinchus bij Arnsberg in het Sauerland. In de zestiende eeuw kwamen leden voor als Von Bodinghausen en als Bönninghuisen. Tegen 1600 raakte de vorm Von Bönninghausen definitief in gebruik. De oude naam Van Bodinckhuijsen bestaat nog steeds.

Geschiedenis van het geslacht

De geschiedenis begint in 1433, toen twee broers als getuigen optraden bij een oorkonde waaraan hun wapenzegel hing. Telgen van de familie behoorden tot de ridders van de Duitse Orde. Later kwam het huis Apricke bij Hemer in hun bezit, waardoor zij toegang kregen tot de ridderschap van het graafschap Mark. In de zestiende eeuw waren leden Kleefs drost en waldgraaf en woonden zij bij Kalkar.

Lothar Dietrich (1598-1657) is de meest bekende telg. Hij was keizerlijk veldmaarschalk en werd in 1634, met de rang van overste, tot rijksbaron verheven. Bij Ursula Pape Wesseler kreeg hij een natuurlijke zoon, Ferdinand Lothar (1634-1684). Diens moeder had te weinig adellijke voorouders om een huwelijk met Lothar mogelijk te maken, want de Westfaalse ridderschap eiste voor toelating acht adellijke overgrootouders. Ferdinand Lothar voerde toch de naam van zijn vader en het volle familiewapen, en hij werd tot de landadel gerekend. Hij sneuvelde in 1684 als kolonel van de cavalerie bij Raab in Hongarije.

Het Nederlandse nageslacht stamt af van Joseph Ernestus Ludovicus von Bönninghausen (1747-1812), heer van Herinckhave en Darup, die provisioneel representant van het volk van Overijssel was. Zijn zoon Frans Egon Philippus Joannes von Bönninghausen (1789-1849), heer van Herinckhave, was vrederechter. Een broer van Joseph Ernestus Ludovicus, Joseph Caspar Anton (1749-1800), stond aan het hoofd van een Duitse tak.

Adellijke titel en stand

Frans Egon werd in 1816 benoemd in de nieuw opgerichte ridderschap van Overijssel. Hij kwam ook officieel voor met de dubbele naam Von Bönninghausen tot Herinkhave. In 1822 werd Maximilianus Frederik Carel Frans von Bönninghausen (1793-1822), die page van koning Lodewijk Napoleon was geweest, ingelijfd in de Nederlandse adel. Leden voeren het predicaat jonkheer of jonkvrouw. De adellijke tak bestaat nog. In de Duitse tak kregen de nazaten van Clemens von Bönninghausen in 1932 officieel toestemming om zich Freiherr te noemen, met als argument dat de familie in de achttiende eeuw als baron bekendstond.

Bekende familieleden

Lodewijk Ernestus Franciscus Jacobus von Bönninghausen (1828-1910) was burgemeester van Tubbergen en lid van de Provinciale Staten van Overijssel. Egon Johannes Josephus Stephanus von Bönninghausen (1856-1933) was burgemeester van Borne. Lodewijk Eduard Diederik Sebastiaan von Bönninghausen tot Herinkhave (1909-2005) was burgemeester van IJzendijke en later van Terheijden. Egon Lodewijk Maria Theresia Joseph von Bönninghausen (1899-1943) was NSB-burgemeester van Ootmarsum en later commissaris in de provincie Overijssel. Ernest Johannes Baptista Maria von Bönninghausen (1900-1973) was advocaat en lid van de Eerste Kamer voor de NSB, en was NSB-burgemeester van Hilversum en Tubbergen. Clemens von Bönninghausen (1784-1864) was jurist en arts en een pionier op het gebied van de homeopathie. Dr. Inge von Bönninghausen (1938) is journaliste en feministe. Hermann von Bönninghausen (1888-1919) nam deel aan de Olympische Spelen van 1908 en 1912.

De naam Von Bönninghausen vandaag

In Nederland dragen 8 mensen de achternaam Von Bönninghausen. De naam staat op de 97.095e plaats van alle Nederlandse achternamen en komt het vaakst voor in Utrecht.