Smulders
Smulders is een beroepsnaam, afgeleid van 'smout' (vet): de smulder was iemand die vet smolt of in vet en spek handelde.
Smulders wonen door heel Nederland, maar het vaakst in Noord-Brabant. Daarmee staat Smulders op plek 215 van de Nederlandse achternamen.
De spreiding van Smulders over Nederland
Beweeg over de kaart voor de aantallen per provincie.
Wat zegt AI over de naam Smulders?
Gemeenten met de meeste Smulders
| # | Gemeente | Provincie | Naamdragers | Aandeel |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Tilburg | Noord-Brabant | 773 | 14,3% |
| 2 | Eindhoven | Noord-Brabant | 490 | 9,1% |
| 3 | Sint-Michielsgestel | Noord-Brabant | 147 | 2,7% |
| 4 | 's-Hertogenbosch | Noord-Brabant | 141 | 2,6% |
| 5 | Geldrop-Mierlo | Noord-Brabant | 120 | 2,2% |
| 6 | Helmond | Noord-Brabant | 109 | 2,0% |
| 7 | Boxtel | Noord-Brabant | 106 | 2,0% |
| 8 | Breda | Noord-Brabant | 106 | 2,0% |
| 9 | Heeze-Leende | Noord-Brabant | 96 | 1,8% |
| 10 | Goirle | Noord-Brabant | 93 | 1,7% |
| 11 | Amsterdam | Noord-Holland | 90 | 1,7% |
| 12 | Valkenswaard | Noord-Brabant | 83 | 1,5% |
* Geschat aantal. Woont een naam in een gemeente minder dan vijf keer, dan is alleen een bandbreedte bekend; die aantallen zijn evenredig verdeeld over wat er van het totaal overblijft. Meer over de gegevens.
Wat valt op aan de achternaam Smulders?
- In Noord-Brabant komt Smulders 4,3 keer zo vaak voor als je op grond van het aantal inwoners zou verwachten.
- Meer dan de helft van de naamdragers (66,0%) woont in Noord-Brabant.
- Ze zijn verspreid over 307 gemeenten; de meeste wonen in Tilburg.
Net iets vaker of minder vaak voorkomend
Achternamen vlak boven en onder Smulders in de landelijke rangorde.
Wat betekent de achternaam Smulders en waar komt hij vandaan?
Smulders is een achternaam die teruggaat op een middeleeuws beroep: de "smulder", iemand die zich bezighield met het smelten of verhandelen van dierlijk vet, ook wel smout genoemd. Vet en spek waren in de traditionele keuken en huishouding onmisbaar, zowel om in te koken als om lampen mee te branden of leer mee te bewerken, en het beroep van vetsmelter of vethandelaar was in veel plaatsen een herkenbaar, zij het bescheiden ambacht.
Het woord "smout" zelf is een ouder Nederlands woord voor gesmolten dierlijk of plantaardig vet, verwant aan het werkwoord "smelten". De persoonsaanduiding die daaruit ontstond, de smulder, of in de meervouds- en genitiefvorm Smulders, verwijst dus naar iemand die van dit vetsmelten of de handel erin zijn beroep maakte, vergelijkbaar met hoe namen als Bakker of Slager teruggaan op een concreet, dagelijks ambacht.
Als beroepsnaam sluit Smulders aan bij een grote groep Nederlandse achternamen die zijn ontstaan uit het werk van de stamvader. Anders dan patroniemen, die de naam van de vader vastleggen, of toponiemen, die naar een woonplaats verwijzen, geeft dit type naam direct het middel van bestaan van de eerste naamdrager weer. De achtervoeging -s functioneert hier als een soort bezits- of afstammingsvorm, te vergelijken met "van de smulder" of "familie van de smulder".
De naam komt van oudsher vooral voor in Noord-Brabant en delen van Limburg, en dat regionale karakter is ook terug te zien in de spelling: naast Smulders bestaan vormen als Smolders en Smoulders, waarbij de klinkerwisseling tussen u en o de manier weergeeft waarop het woord "smout" in verschillende streektalen werd uitgesproken. Ook de enkelvoudsvorm Smulder komt, zij het zeldzamer, voor naast de gangbaardere meervoudsvorm.
Vet en smout waren bovendien een verhandelbaar product: rondtrekkende venters en vaste marktkramers verkochten het aan huishoudens die zelf geen dieren slachtten, wat van de smulder een herkenbare, soms zelfs redelijk welvarende figuur op de wekelijkse markt maakte. In veel plaatsen werd het beroep in de praktijk uitgeoefend naast dat van slager of spekslager, waarmee het nauw verweven was met de lokale vleesverwerking en niet zelden binnen dezelfde familie werd doorgegeven.
Net als vrijwel alle andere Nederlandse achternamen werd Smulders pas een wettelijk vastgelegde, erfelijke achternaam bij de invoering van de burgerlijke stand in 1811 en 1812, tijdens de Franse overheersing onder Napoleon. Het beroep en de bijbehorende naam bestonden echter vermoedelijk al veel eerder als aanspreekvorm binnen families en gemeenschappen, en werden bij die gelegenheid enkel officieel en blijvend vastgelegd voor de burgerlijke stand.
Tegenwoordig telt Nederland ruim 5.400 mensen met de achternaam Smulders, wat de naam tot een van de bekendere Brabantse beroepsnamen maakt. De naam is daarmee een sprekend voorbeeld van hoe een specifiek, inmiddels verdwenen ambacht, het smelten en verhandelen van vet, eeuwenlang is blijven voortleven in de achternaam van duizenden nazaten door het hele land.
Veelgestelde vragen over Smulders
Wat betekent de achternaam Smulders?
Smulders verwijst naar de smulder, iemand die vet of smout smolt of erin handelde, en betekent zoveel als 'van de vetsmelter'.
Wat voor soort achternaam is Smulders?
Smulders is een beroepsnaam, ontstaan uit het middeleeuwse ambacht van vetsmelter of vethandelaar.
Hoeveel mensen heten Smulders in Nederland?
Nederland telt op dit moment ruim 5.400 mensen met de achternaam Smulders.
Wat zijn veelvoorkomende schrijfwijzen van Smulders?
Naast Smulders komen de vormen Smolders en Smoulders voor, met een klinkerwisseling tussen u en o.
Sinds wanneer is Smulders een vaste, wettelijke achternaam?
Sinds de Napoleontische naamgeving van 1811-1812, terwijl het beroep en de naam al veel eerder als aanspreekvorm bestonden.
Bekende personen met de achternaam Smulders
| Bekend van | Voornaam | Achternaam | Geboortedatum | Overlijdingsdatum |
|---|---|---|---|---|
| Cobie | Smulders | 3 april 1982 | — | |
| Laura | Smulders | 9 december 1993 | — | |
| Marlies | Smulders | 22 februari 1982 | — | |
| Merel | Smulders | 23 januari 1998 | — | |
| Henri | Smulders | 20 augustus 1863 | 8 november 1933 | |
| Jonas | Smulders | 15 januari 1994 | — | |
| Karina | Smulders | 4 juni 1980 | — |
-
Cobie Smulders (geboren 1982)Canadees televisie- en filmactrice, bekend als Robin Scherbatsky in How I Met Your Mother en als Maria Hill in Marvel-films
Geboren in Vancouver — Canada
Foto: Gage Skidmore
-
Laura Smulders (geboren 1993)Nederlands BMX'ster, bronzen medaille op de Olympische Spelen van 2012 en tweemaal wereldkampioen
Geboren in Nijmegen — Gelderland, Nederland
Foto: Cs-wolves
-
Marlies Smulders (geboren 1982)
Nederlands roeister, vertegenwoordigde Nederland tweemaal op de Olympische Spelen in verschillende roeidisciplines
Geboren in Amstelveen — Noord-Holland, Nederland
-
Merel Smulders (geboren 1998)
Nederlandse BMX'er, won een bronzen medaille op de Olympische Spelen van 2020
Geboren in Nijmegen — Gelderland, Nederland
-
Henri Smulders (1863–1933)Nederlands schipper en zeiler, die in 1900 in Parijs deelnam aan de Olympische Zomerspelen
Geboren in 's-Hertogenbosch — Noord-Brabant, Nederland
-
Jonas Smulders (geboren 1994)Nederlands acteur, won in 2015 een Gouden Kalf voor een korte tv-film, geboren in 1994
Geboren in Amsterdam — Noord-Holland, Nederland
Foto: Vera de Kok
-
Karina Smulders (geboren 1980)
Nederlands actrice, bekend als Lotje Konings in de soapserie Onderweg naar Morgen
Geboren in Utrecht — Utrecht, Nederland