Bos
Bos is een toponiem voor iemand die bij of in een bos woonde — een korte, directe woonplaatsnaam die in veel varianten voorkomt.
Bos wonen door heel Nederland, maar het vaakst in Noord-Holland. Daarmee staat Bos op plek 14 van de Nederlandse achternamen, goed voor 0,2% van alle naamdragers in de gegevens.
De spreiding van Bos over Nederland
Beweeg over de kaart voor de aantallen per provincie.
Wat zegt AI over de naam Bos?
Gemeenten met de meeste Bos
| # | Gemeente | Provincie | Naamdragers | Aandeel |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Emmen | Drenthe | 1.055 | 3,0% |
| 2 | Amsterdam | Noord-Holland | 995 | 2,8% |
| 3 | Groningen | Groningen | 854 | 2,4% |
| 4 | Rotterdam | Zuid-Holland | 669 | 1,9% |
| 5 | Utrecht | Utrecht | 552 | 1,6% |
| 6 | 's-Gravenhage | Zuid-Holland | 516 | 1,5% |
| 7 | Ede | Gelderland | 449 | 1,3% |
| 8 | Enschede | Overijssel | 436 | 1,2% |
| 9 | Zwolle | Overijssel | 423 | 1,2% |
| 10 | Bunschoten | Utrecht | 410 | 1,2% |
| 11 | Amersfoort | Utrecht | 407 | 1,1% |
| 12 | Apeldoorn | Gelderland | 388 | 1,1% |
* Geschat aantal. Woont een naam in een gemeente minder dan vijf keer, dan is alleen een bandbreedte bekend; die aantallen zijn evenredig verdeeld over wat er van het totaal overblijft. Meer over de gegevens.
Wat valt op aan de achternaam Bos?
- In Groningen komt Bos 3,3 keer zo vaak voor als je op grond van het aantal inwoners zou verwachten.
- De naam is breed verspreid: er wonen naamdragers in alle twaalf provincies, en geen enkele provincie heeft meer dan een kwart van hen.
- Ze zijn verspreid over 438 gemeenten; de meeste wonen in Emmen.
- Er is nog één andere schrijfwijze van deze naam, die apart wordt geteld.
Andere schrijfwijzen
Dezelfde naam, geschreven met andere accenttekens. Deze worden apart geteld.
Net iets vaker of minder vaak voorkomend
Achternamen vlak boven en onder Bos in de landelijke rangorde.
Wat betekent de achternaam Bos en waar komt hij vandaan?
De naam Bos is afgeleid van het zelfstandig naamwoord 'bos', een beboste plek in het landschap. Wie in de buurt van zo'n bos woonde, aan de rand ervan, of misschien zelfs middenin op een open plek, kreeg deze aanduiding als vanzelfsprekende manier om hem te onderscheiden van dorpsgenoten die elders woonden. In een tijd waarin de meeste mensen dicht bij hun geboorteplek bleven en het landschap rondom het huis een van de meest herkenbare kenmerken van iemands leefomgeving was, was een bos een voor de hand liggend oriëntatiepunt om iemand naar te vernoemen.
Bos is daarmee een toponiem, net als Van den Berg en Van Dijk, maar dan in zijn kortste en meest directe vorm: zonder voorzetsel als 'van' of 'bij', puur het zelfstandig naamwoord zelf. Deze compacte vorm van naamgeving komt vaker voor bij landschapskenmerken die zo dicht bij iemands huis lagen dat het voorzetsel in de dagelijkse spreektaal wegviel; men noemde iemand simpelweg 'Bos' zoals men ook 'Berg' of 'Veld' als aanduiding kon gebruiken. Deze kortere naamvorm staat in schril contrast met namen als Van den Berg of Van Dijk, waarbij het voorzetsel wel behouden bleef, en illustreert dat er nooit één vaste regel bestond voor hoe woonplaatsnamen precies werden opgebouwd.
Omdat bossen door heel Nederland verspreid liggen, is de naam op talloze plaatsen onafhankelijk van elkaar ontstaan, wat de hoge frequentie ervan verklaart. Bekende spellingsvarianten zijn Bosch, met de oudere sch-schrijfwijze voor dezelfde klank, en samenstellingen zoals Van den Bosch en Ten Bosch. Ook Bosman, Bosveld, Bossers en Ter Bos zijn verwante namen die op een vergelijkbare manier naar een bos of beboste omgeving verwijzen, maar met een net iets andere toevoeging zijn gevormd.
De sch-spelling in Bosch is een goed voorbeeld van hoe de Nederlandse spelling in de loop van de tijd is vereenvoudigd: waar vroeger de combinatie sch vaker werd gebruikt voor wat nu simpelweg als s wordt geschreven, zijn beide vormen in achternamen naast elkaar blijven bestaan, zonder dat de betekenis verandert. Zo bleef Bos de kortere, modernere spelling, terwijl Bosch de oudere vorm bewaarde. Beide vormen worden vandaag de dag nog altijd als volwaardige, losstaande achternamen gevoerd, ook al gaat het in de kern om precies hetzelfde woord.
Ook Bos bestond eeuwenlang als woonplaatsaanduiding voordat het een wettelijk vastgelegde achternaam werd. Tijdens de Napoleontische naamgeving van 1811-1812 moesten alle inwoners van Nederland zich met een vaste, erfelijke achternaam bij de burgerlijke stand laten inschrijven. Voor de families die al generaties lang naar het bos bij hun huis werden genoemd, betekende dit vooral het officieel vastleggen van een naam die al lang gangbaar was.
Met ruim 35.000 naamdragers is Bos een van de meest voorkomende achternamen van Nederland, een eenvoudige maar sprekende herinnering aan hoe direct mensen vroeger naar hun woonomgeving werden vernoemd.
Veelgestelde vragen over Bos
Wat betekent de achternaam Bos?
Bos verwijst naar een woonplaats bij of in een beboste omgeving.
Wat voor soort achternaam is Bos?
Bos is een toponiem: een woonplaatsnaam die rechtstreeks naar een landschapskenmerk verwijst.
Hoeveel mensen heten Bos in Nederland?
Ruim 35.000 mensen in Nederland dragen de achternaam Bos.
Wat zijn veelvoorkomende schrijfwijzen van Bos?
Bekende varianten zijn Bosch met de oudere sch-spelling, en samengestelde vormen als Bosman en Van den Bosch.
Sinds wanneer is Bos een vaste, wettelijke achternaam?
Sinds de Napoleontische naamgeving van 1811-1812, terwijl de naam als woonplaatsaanduiding al veel eerder werd gebruikt.
Bos in onze stories
Alle stories →De achternaam Bos komt voor in deze 6 stories.
Achternamen
Kortste en langste achternamen
Kortste en langste achternamen laten zien hoe verschillend Nederlandse achternamen zijn, van twee letters tot namen van 49 tekens. De kortste namen met de meeste dragers zijn Hu en Li, met 1.809 en 1.445 naamdragers.
Naamcombinaties
Populairste combinaties van meisjesnamen en achternamen
De populairste combinaties van meisjesnamen en achternamen bestaan uit een voornaam die tot de populairste meisjesnamen hoort en een achternaam die in Nederland veel voorkomt. Het ritme van de namen bepaalt vaak of een combinatie goed klinkt. Hieronder zie je welke achternamen het vaakst voorkomen en welke voornamen daar goed bij passen.
Achternamen
Achternamen met de meeste naamgenoten
Achternamen met de meeste naamgenoten in Nederland zijn De Jong, Jansen en De Vries. De Jong staat op nummer 1 met 83.937 naamdragers, gevolgd door Jansen met 73.533 en De Vries met 71.099. Hieronder zie je de top 15, de namen die in de meeste gemeenten voorkomen en de provincies waar ze het vaakst te vinden zijn.
Naamcombinaties
Meest voorkomende volledige namen van Nederland
De meest voorkomende volledige namen van Nederland zijn combinaties van een veelvoorkomende voornaam en een veelvoorkomende achternaam. Denk aan een combinatie als Maria Hoekstra of Kees Koster, een populaire voornaam met een achternaam die veel voorkomt. Onze gegevens hebben geen aantallen per combinatie, wel de top 15 van achternamen met hun aantal naamdragers.
Naamcombinaties
Namen die het meest voorkomen op LinkedIn
Er zijn geen openbare cijfers over de namen die het meest voorkomen op LinkedIn. Wel weten we welke achternamen in Nederland het vaakst voorkomen, en die kun je ook op professionele netwerken tegenkomen. Met een volledige naam, een duidelijke functie en een eigen profielfoto val je toch op.
Naamcombinaties
Namen die rijmen op achternamen
Namen die rijmen op achternamen zijn combinaties waarbij de voornaam en de achternaam op dezelfde klank eindigen, zoals de voorbeelden Bram Ham en Sem Brem. Sommige ouders vermijden zo'n rijm, omdat de naam snel als grap kan klinken. Andere ouders vinden het juist speels.
Bekende personen met de achternaam Bos
| Bekend van | Voornaam | Achternaam | Geboortedatum | Overlijdingsdatum |
|---|---|---|---|---|
| Jan | Bos | 29 maart 1975 | — | |
| Theo | Bos | 22 augustus 1983 | — | |
| Wouter | Bos | 14 juli 1963 | — | |
| Jan Just | Bos | 28 juli 1939 | 24 maart 2003 | |
| Caroline | Bos | 1959 | — | |
| Annie | Bos | 10 december 1886 | 3 augustus 1975 | |
| Bos | 3 oktober 1995 | — |
-
Jan Bos (geboren 1975)Voormalig Nederlands langebaanschaatser en baanwielrenner, in 1998 de eerste Nederlandse wereldkampioen sprint
Geboren in Harderwijk — Gelderland, Nederland
Foto: McSmit
-
Theo Bos (geboren 1983)Voormalig Nederlands wielrenner, vijfmaal wereldkampioen op drie verschillende onderdelen
Geboren in Hierden — gemeente Harderwijk, Gelderland, Nederland
Foto: Nicola
-
Wouter Bos (geboren 1963)
Voormalig Nederlands politicus, minister van Financiën in het kabinet-Balkenende IV en PvdA-leider
Geboren in Vlaardingen — Zuid-Holland, Nederland
-
Jan Just Bos (1939–2003)Nederlands botanicus, televisiepresentator en roeier
Geboren in Balikpapan — Indonesië
Foto: Joop van Bilsen for Anefo
-
Caroline Bos (geboren 1959)
Nederlands architect, medeoprichter van UNStudio; haar tekeningen en modellen staan onder meer in het MoMa
Geboren in Rotterdam — Zuid-Holland, Nederland
-
Annie Bos (1886–1975)Nederlands actrice, koningin van de Nederlandse zwijgende film tussen 1912 en 1924
Geboren in Amsterdam — Noord-Holland, Nederland
-
Bos (geboren 1995)Nederlandse rapper, zanger en tv-presentator, bekend onder de artiestennaam Snelle
Geboren in Lochem — Gelderland, Nederland
Foto: David.E
Bos in de toplijsten
Alle toplijsten →Namen die erop lijken
Populairste achternamen
Bekijk de top 100 →Meer lezen over de achternaam Bos? De achternaam Bos op Wikipedia