Van Boetzelaer

Herkomst van de naam

Het geslacht is oorspronkelijk afkomstig uit Kleef in Noordrijn-Westfalen. Het stamslot Burcht Boetzelaer ligt ten oosten van Kalkar, aan een oude Rijnarm.

Geschiedenis van het geslacht

Het oudste archiefstuk over de familie dateert van 1265. In die tijd zetelde het geslacht Van den Boetzelaer in het hertogdom Kleef. In de vijftiende eeuw trouwde Rutger van den Boetzelaer (1404-1460) met Elburg, vrouwe van Langerak en half Asperen. Hun zoon Wessel en diens nakomelingen bleven in de Nederlanden gevestigd. Het Kleefse bezit kwam aan Wessels jongere broer Zweder, de stamvader van de Duitse tak, die in 1711 uitstierf.

Asperen bleef beheerd door leden van de oudste tak. Sinds 1461 hadden zij ook de andere helft van Asperen, na een langdurige strijd met Arend Pieck van Beesd. Philip Jacob van den Boetzelaer (1690-1773), heer van Asperen, werd in 1733 tot graaf verheven. Met het overlijden van zijn zoon Philip Marie stierf de grafelijke tak uit, en Asperen kwam in andere handen.

Een jongere tak die Langerak bezat, stierf in 1763 uit. De Drentse tak kwam via stadhouder Georg Schenck van Toutenburg en diens zoon Frederik, aartsbisschop van Utrecht, in het bezit van de havezate Batinge bij Dwingeloo. Rutger van den Boetzelaer (1578-1668) was drost van Drenthe van 1643 tot zijn dood.

De tegenwoordige Van Boetzelaers stammen allen af van Coenraad Carel Vincent van Boetzelaer (1776-1845), heer van Dubbeldam. Dubbeldam was een ambachtsheerlijkheid van ruim 1600 morgen op het Eiland van Dordrecht. In 1938 kwam de heerlijkheid Asperen weer in de familie door aankoop uit een nalatenschap. Het familiewapen toont op het eerste en vierde kwartier drie gouden wolfijzers op keel.

Adellijke titel en stand

Het geslacht werd in 1814 erkend in de Nederlandse adel en de leden dragen de titel baron. Het geslacht bestaat nog. Eerder bestonden er een Duitse tak die in 1711 uitstierf, een grafelijke tak in Asperen die na 1733 uitstierf, en een tak in Langerak die in 1763 uitstierf.

Bekende familieleden

Catharina van Boetzelaer, die na maart 1567 nog wordt genoemd, was een geuzin. Gideon baron van de Boetzelaer (1569-1634) was ambassadeur van de Verenigde Provinciën bij de koning van Frankrijk en stedevoogd van Loevestein en Woudrichem. Jacob Godfried van den Boetzelaer (1680-1736) was heer van Nieuwveen en baljuw en schout van Den Haag.

Carel Wessel Theodorus van Boetzelaer van Dubbeldam (1873-1956) was koloniaal woordvoerder van de CHU in de Tweede Kamer. Carel Godfried Willem Hendrik van Boetzelaer van Oosterhout (1892-1986) was van 1946 tot 1948 minister van buitenlandse zaken. Baron Dirk Coenraad Carel van Boetzelaer (1901-1981) was ingenieur waterbouwkunde en luitenant-kolonel in het Nederlandse bevrijdingsleger.

Lodewijk Henrick Zeger van Boetzelaer (1921-1944) was verzetsstrijder. Godfried Leonard Olaf van Boetzelaer (1943-2018) was hoogleraar en politicus. Johanna Charlotte van Boetzelaer (1910-1994) was bekend als vriendin van Pyke Koch, die haar portretteerde.

De naam Van Boetzelaer vandaag

In Nederland dragen 98 mensen de naam Van Boetzelaer. De naam komt het vaakst voor in Utrecht en staat op plaats 24349 van alle Nederlandse achternamen.