Wiersma
Wiersma is een Friese achternaam die duidt op afkomst van een wierde of terp; de naam combineert het woord 'wier' met het typisch Friese achtervoegsel -sma.
De achternaam Wiersma komt 6.405 keer voor in Nederland. Wiersmas wonen door heel Nederland, maar het vaakst in Fryslân. Daarmee staat Wiersma op plek 166 van de Nederlandse achternamen.
De spreiding van Wiersma over Nederland
Beweeg over de kaart voor de aantallen per provincie.
Wat zegt AI over de naam Wiersma?
Gemeenten met de meeste Wiersmas
| # | Gemeente | Provincie | Naamdragers | Aandeel |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Leeuwarden | Fryslân | 315 | 4,9% |
| 2 | Dongeradeel | Fryslân | 220 | 3,4% |
| 3 | Amsterdam | Noord-Holland | 213 | 3,3% |
| 4 | Dantumadeel | Fryslân | 190 | 3,0% |
| 5 | Smallingerland | Fryslân | 185 | 2,9% |
| 6 | Groningen | Groningen | 175 | 2,7% |
| 7 | Achtkarspelen | Fryslân | 148 | 2,3% |
| 8 | Tytsjerksteradiel | Fryslân | 147 | 2,3% |
| 9 | 's-Gravenhage | Zuid-Holland | 128 | 2,0% |
| 10 | Sneek | Fryslân | 126 | 2,0% |
| 11 | Wymbritseradiel | Fryslân | 119 | 1,9% |
| 12 | Littenseradiel | Fryslân | 90 | 1,4% |
* Geschat aantal. Woont een naam in een gemeente minder dan vijf keer, dan is alleen een bandbreedte bekend; die aantallen zijn evenredig verdeeld over wat er van het totaal overblijft. Meer over de gegevens.
Wat valt op aan de achternaam Wiersma?
- In Fryslân komt Wiersma 9,4 keer zo vaak voor als je op grond van het aantal inwoners zou verwachten.
- Er wonen naamdragers in alle twaalf provincies; 38,8% daarvan woont in Fryslân.
- Ze zijn verspreid over 367 gemeenten; de meeste wonen in Leeuwarden.
- De uitgang -sma komt vooral voor in Friese en Groningse achternamen.
Net iets vaker of minder vaak voorkomend
Achternamen vlak boven en onder Wiersma in de landelijke rangorde.
| #164 | Kersten | 6.482 |
| #165 | Timmerman | 6.406 |
| #166 | Wiersma | 6.405 |
| #167 | Van der Werf | 6.306 |
| #168 | Baas | 6.288 |
Wat betekent de achternaam Wiersma en waar komt hij vandaan?
De achternaam Wiersma is terug te voeren op het Friese en Groningse woord 'wier' of 'wierde', de aanduiding voor een opgeworpen heuvel waarop boerderijen en dorpen werden gebouwd om droge voeten te houden bij hoog water, lang voordat er dijken waren. Wie op zo'n wierde woonde of daarvandaan afkomstig was, kon in de volksmond de bijnaam 'die van de wier(de)' krijgen. Dat woord vormt de kern van een groep achternamen die in het noorden van Nederland veel voorkomt, waaronder ook Wierda en Wiersema.
Aan de kern 'wier' is het achtervoegsel -sma gehecht, een uitgang die van oorsprong typisch Fries is en is ontstaan uit een samentrekking van -s (bezits- of afstammingsvorm) met -ma, een verkorting van heem of hiem (woonplaats, huis). -sma-namen betekenen zoveel als 'behorend bij' of 'afkomstig van' de plek of persoon die in het eerste deel van de naam wordt genoemd. Ditzelfde vormingspatroon is terug te zien in tal van andere Friese familienamen op -sma, -stra en -inga.
Wiersma is daarmee een naam met een dubbel karakter: enerzijds toponymisch, omdat de kern verwijst naar een plek in het landschap (de wierde), anderzijds heeft de -sma-uitgang van oudsher ook een functie die verwant is aan het patroniem, in de zin dat hij afstamming of herkomst aanduidt. Dit type gecombineerde vorming is kenmerkend voor de Friese naamgeving en wijkt af van de eenvoudiger vader-op-zoon-patroniemen zoals Jansen of Pietersen die elders in het land gangbaar waren.
Achternamen op -sma, -stra en -inga vormen een aparte categorie binnen de Nederlandse familienamen, omdat deze uitgangen zijn ontstaan binnen de eigen Friese taal- en naamgevingstraditie, die zich lange tijd los van de rest van Nederland ontwikkelde. Die traditie bleef ook na de invoering van de vaste achternaam herkenbaar: de destijds al bestaande -sma-namen werden vrijwel ongewijzigd overgenomen als wettelijke familienaam, zonder dat ze werden vernederlandst of aangepast aan naamvormen uit andere delen van het land.
In de loop der eeuwen zijn er verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam ontstaan. Naast Wiersma komen ook Wiersema, Wiertsma en Wierstra voor, waarbij de laatste twee wijzen op een net iets andere combinatie van de persoonsnaam Wiert met de uitgangen -sma of -stra. Ook kleine verschillen in klinkers, zoals ie versus ee, en de aan- of afwezigheid van een tussen-s, zorgen voor deze naamvarianten, die in oude registers vaak door elkaar werden gebruikt voordat de spelling vastgelegd werd.
Zoals bij vrijwel alle Nederlandse achternamen geldt ook voor Wiersma dat de naam als aanspreekvorm al veel ouder kan zijn dan de wettelijke registratie. Pas met de Napoleontische naamgeving van 1811-1812 werden inwoners van Nederland, en dus ook van Friesland, verplicht om zich bij de burgerlijke stand te melden en een vaste achternaam te laten vastleggen die vervolgens van generatie op generatie werd doorgegeven. Wat daarvoor een losse, beschrijvende toevoeging was, werd toen een officiële, onveranderlijke familienaam. Tegenwoordig dragen ruim 6.400 mensen in Nederland de naam Wiersma, wat de naam tot een van de bekendere Friese familienamen in het land maakt.
Veelgestelde vragen over Wiersma
Wat betekent de achternaam Wiersma?
De naam verwijst naar 'wier' of 'wierde', een opgeworpen heuvel waarop een boerderij werd gebouwd; het achtervoegsel -sma betekent 'afkomstig van' of 'behorend bij'.
Wat voor soort achternaam is Wiersma?
Het is een typisch Friese naam die een toponiem (de wierde) combineert met een aan het patroniem verwante uitgang, -sma.
Hoeveel mensen heten Wiersma in Nederland?
Op dit moment dragen 6.405 mensen in Nederland de achternaam Wiersma.
Wat zijn veelvoorkomende schrijfwijzen of varianten van Wiersma?
Bekende varianten zijn Wiersema, Wiertsma en Wierstra, ontstaan door kleine klank- en spellingsverschillen.
Sinds wanneer is Wiersma een vaste, wettelijke achternaam?
Sinds de Napoleontische naamgeving van 1811-1812, al bestond de naam als aanduiding voor herkomst vaak al eerder.
Bekende personen met de achternaam Wiersma
| Bekend van | Voornaam | Achternaam | Geboortedatum | Overlijdingsdatum |
|---|---|---|---|---|
| Abe | Wiersma | 14 augustus 1994 | — | |
| Roel | Wiersma | 15 april 1932 | 4 februari 1995 | |
| Femke | Wiersma | 29 december 1984 | — | |
| Harm | Wiersma | 13 mei 1953 | — | |
| Dennis | Wiersma | 19 februari 1986 | — |
-
Abe Wiersma (geboren 1994)
Nederlands roeier, actief in de Nederlandse roeisport
Geboren in Amsterdam — Noord-Holland, Nederland
-
Roel Wiersma (1932–1995)Nederlands voetballer, verdediger van PSV en EVV met 53 interlands voor het Nederlands elftal, later sportbestuurder
Geboren in Hilversum — Noord-Holland, Nederland
Foto: Daan Noske / Anefo
-
Femke Wiersma (geboren 1984)
Nederlandse politica van de BBB, minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur van 2024 tot 2026
Geboren in Dokkum — gemeente Noardeast-Fryslân, Fryslân, Nederland
-
Harm Wiersma (geboren 1953)Nederlands dammer met de titels Internationaal en Nationaal Grootmeester, en organisator van het Groningen Seaports Masters
Geboren in Leeuwarden — Fryslân, Nederland
-
Dennis Wiersma (geboren 1986)Nederlands voormalig politicus, minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs namens de VVD in kabinet-Rutte IV
Geboren in Franeker — gemeente Waadhoeke, Fryslân, Nederland
Foto: Leren voor het examen
Namen die erop lijken
Namen die (zonder tussenvoegsel) beginnen met "Wier"; ze lijken op elkaar, maar het zijn andere namen. Het vaakst komt Wieringa voor (2.503).